Foto:

Nostalgische computergeluiden

Zaterdag 16 februari doet het van 'bliep bliep' in de Leghe Polder. Dan vindt er namelijk de internationale MSX-beurs plaats. MSX is een 8-bit computersysteem uit de jaren tachtig en negentig. Had u er nog eentje staan thuis?

Door Marlies van der Burgh

BEUNINGEN Organisator Manuel Bilderbeek was er al vroeg bij, vertelt hij. "Toen ik in '86 negen jaar oud was hadden sommige vriendjes thuis een computer staan. Daarop kon je spelletjes spelen. Dat vond ik zo leuk dat ik bij mijn vader begon te zeuren of wij ook een computer mochten. Gelukkig was dat zo!" Sindsdien is Manuel altijd bezig gebleven met de MSX. "Eerst deed ik alleen maar spelletjes op het apparaat, samen met mijn broer en zus. Mijn favoriete spel was 'The Maze of Galious' uit 1987. Dat vond ik geweldig, dat heb ik zo vaak gespeeld!" Op zijn elfde begon Manuel met programmeren: eenvoudige spelletjes ontwerpen en tekeningen maken op de computer. Langzamerhand leerde hij hoe het computersysteem precies werkte.

Wat is MSX?

In de jaren tachtig was er een opkomst van de thuiscomputer. Waar de dure computer – een exemplaar kostte soms meer dan vijfduizend euro! - voorheen vooral gebruikt werd op de werkvloer, stonden er in de winkel nu steeds meer betaalbare modellen voor thuis. Er waren meerdere soorten computersystemen, zoals bijvoorbeeld de Commodore 64, de Sinclair ZX Spectrum of de Amstrad. Manuel: "Het nadeel van al die verschillende systemen was dat ze niet samen konden werken. Programma's van de Commodore deden het dan niet op de Sinclair." In 1983 is MSX (MicroSoft Extended) in het leven geroepen. MSX is níet een merk computer, maar een zogenaamde 'standaard'. Het houdt in dat computermakers van verschillende merken hebben afgesproken om bepaalde eigenschappen aan hun computer te geven, zodat soft- en hardware het op alle MSX-computers doet. Vooral veel Japanse merken begonnen MSX-computers te maken, zoals Sony, Panasonic en Yamaha, maar ook het Nederlandse Philips deed mee.

Zelf aan de slag

"MSX is een van de krachtigste 8-bit systemen die ooit gemaakt zijn", vertelt Manuel enthousiast. "Je kon er werkelijk alles mee doen! Tekstverwerken, spelletjes spelen en maken, databestanden maken, je administratie doen, noem maar op." Met de MSX 2, die de eerste versie opvolgde, kon je ook met videobeelden werken. "Als je beelden van een wedstrijd had, kon je met deze computer bijvoorbeeld een klokje in het beeld plaatsen. Ook kon je met bepaalde programma's zelf muziek maken. Msx is er echt voor gemáákt om er zelf mee aan de slag te gaan. 'Homebrewn' dingen creëren, er zelf iets van te leren. Als mijn vader destijds geen MSX gekocht had, was ik misschien wel nooit gaan programmeren. Dat leer je immers niet op een Nintendo…"

"Ik wil er alles vanaf weten!"

Manuel: "In mijn puberjaren speelde ik ontzettend veel spelletjes en begon dus serieus te programmeren. Het is hartstikke leuk als je software schrijft en dat je dat kunt delen met andere mensen die hetzelfde systeem gebruiken! Ik leerde inmiddels allerlei computerclubs en groepjes kennen vanuit de computerbladen die ik las. Vanaf 1993 bezocht ik ook MSX-beurzen. Destijds waren dat sporthallen vol – de beurzen trokken wel tweeduizend bezoekers. Voor mij was het netwerken en véél praten. Het werd mijn hobby om iedereen in het MSX-wereldje te leren kennen en er zoveel mogelijk vanaf te weten. Toen besloot ik ook om MSX-computers, -software en -hardware te verzamelen. In mijn studententijd reed ik er het hele land voor door!" En nu? Nu heeft Manuel een waar MSX-museumpje in zijn huis. Planken vol spellen en programma's en schappen met MSX-computers. En natuurlijk óók eentje in de huiskamer.

Nostalgie in de sportzaal

In de jaren negentig werd de MSX-wereld minder groot, vertelt Manuel. De meeste mensen stapten over naar andere systemen, met name naar personal computers. Die waren veel krachtiger en inmiddels ook betaalbaar. De hobbyisten bleven de MSX trouw. Toch hielden de beurzen in 2002, 2003 zo'n beetje op. "Nog één kleintje ging door tot 2006. Toen ben ik er zelf één gaat organiseren, in de wijk Hatert in Nijmegen. Sindsdien ben ik dat jaarlijks blijven doen." In 2018 is de beurs verhuisd naar Beuningen. "De Leghe Polder is een prachtige locatie, zeker omdat we in de sporthal staan. Vroeger, ten tijde van de grote beurzen werden ook sportzalen afgehuurd. Om nu in zo'n zaal af te spreken geeft de bezoekers een extra nostalgisch gevoel. Mensen zeggen: 'Leuk! Net als vroeger.'"

Eén grote reünie

De sfeer is in ieder geval altijd superleuk op de beurs", lacht Manuel. "Het één grote reünie. Naast het vaste publiek komen er vaak ook allerlei nieuwe mensen spontaan opduiken. Wat we er doen? Het staat in het teken van uitwisseling van wat hobbyisten het afgelopen jaar thuis hebben geknutseld. Het is vooral samen bezig zijn. Je kunt je zelfgemaakte programma's laten zien en delen, elkaar helpen met vragen en reparaties, samen spellen spelen, meedoen aan de quiz: wie weet er het meest van MSX, game-muziekjes en spelpersonages? Dit jaar komt er ook een muziekgroepje dat bekende spelletjesmuziek ten gehore brengt op de harmonica. Ook kun je je zelfgemaakte hardware laten zien – er zijn bijvoorbeeld liefhebbers die een apparaat hebben gemaakt om ook hedendaagse gegevensdragers als SD-kaarten te kunnen lezen op een MSX-systeem. Leuk toch, dat mensen supermoderne technologie gebruiken voor een 35 jaar oud apparaat, om het nu nog uit te kunnen breiden? Omdat er nog maar weinig beurzen bestaan en wij in Europa de grootste zijn, krijgen we ook vaak buitenlandse bezoekers - bijvoorbeeld uit Scandinavië. Er zitten af en toe opmerkelijke gasten tussen. Een paar jaar terug stapte er een werknemer van een koning van Dubai binnen, als een soort ambassadeur van de Arabische MXS'ers..."

Meer berichten